Hundruðir kvenna hafa sóst eftir því að fljúga út í geim. Aðeins 40 komist alla leið. Fordómar, fáviska og úreld viðhorf réðu því að konur fengu ekki að fljúga út í geim fyrr en seint og síðar meir. Hér er stiklað á stóru í geimferðasögu kvenna. Munið þessar konur.
1960-1962: Hörkutól á kantinum
Tuttugu og fimm konur mættu á Lovelace læknastöðina í Bandaríkjunum til að gangast undir próf, skoðanir og tilraunir vegna geimferðaáætlunarinnar: Mercury 7. 13 þeirra stóðust prófin og margar þeirra stóðu sig mun betur en karlarnir. Þær voru hins vegar ekki valdar til fyrstu geimferðarinnar. Þær höfðu allt til að bera en Bandaríkjamenn voru einfaldega ekki nægilega framsýnir til að hleypa konunum áfram.
Á Lovelace læknastöðinni voru hins vegar gerðar áætlanir um að koma konunum 13 í næstu geimferðaáætlun: Mercury 13. Af því varð þó ekki og nokkrum dögum áður en þjálfun þeirra átti að hefjast fengu þær heimsent skeyti um að ákvarðanir um þáttöku þeirra hefðu verið dregnar til baka. Tvær þessarra kvenna, Jerrie Cobb og Janey Hart settu af stað baráttu um að fá sinn stað í geimferðaáætluninni. Í júlí 1962 báru þær vitni frammi fyrir sérstakri nefnd Hvíta hússins um geimvísindi. Nefndin tekur afdrifaríka og ömurlega ákvörðun sem er svartur blettur í menningu kvenna; Að þjálfun kvengeimfara skaði geimferðaáætlanir Bandaríkjanna. Konurnar skyldu ekki fá að ferðast út í geim.
16.júní 1963: Fyrsta konan ferðast út í geim
Rússneski geimfarinn Valentina Tereshkova fer fyrst kvenna út í geim. Að auki dvelur hún mun lengur í geimnum en allir geimfarar Mercury áætlananna höfðu gert samanlagt. Ferð hennar var hetjudáð. Á 71 klukkustund í geimskipinu Vostok 6, ferðast hún í kringum jörðina 48 sinnum. Eftir afrek Valentínu og allar þær framúrskarandi konur sem gátu tekist á við geimflug, líða þrátt fyrir allt saman heil 19 ár þangað til næsta kona ferðast út í geim.
19.ágúst 1982: Aftur Rússar
Og aftur eru það Rússar sem senda konu út í geim. Svetlana Savitskaya verður önnur konan til að ferðast út í geim. Hún er hins vegar þekktust fyrir aðra geimferð sína árið 1984 þar sem hún fyrst kvenna til að stíga skref utan geimskutlunnar. Hún gengur í nærri fjóra tíma fyrir utan Salyut 7 geimstöðina.
18.júní 1983: Loksins loksins
árið 1983 láta Bandaríkjamenn verða af því að senda konu út í geim. Það er stjarneðlisfræðingurinn Sally K. Ride sem ferðast fyrst bandarískra kvenna út í geim. Ride hætti störfum hjá NASA strax árið 1987. Hún er nú mjög virk í því að leiðbeina og kenna konum um vísindi og tækni.
12. september 1992: Fyrsta svarta konan
Mae C. Jemison, verkfræðingur og læknir er fyrsta svarta konan sem ferðast út í geim. Mae sinnti rannsóknarstörfum um borð.
3.febrúar 1995: Tekið í stjórnartaumana
Eileen M. Collins er fyrsta bandaríska konan til að stýra geimskutlu. Fjórum árum seinna eða árið 1999 verður hún fyrsta konan til að hafa yfirumsjón með geimferðaáætlun.
5.júní -7.desember 2002: Geima er best
Lífeðlisfræðingurinn Peggy Whitson verður fyrsta íbúi Alþjóðlegu geimstöðvarinnar. Á þeim sex mánuðum sem geimstöðin var heimili hennar gerir hún fjölda tilrauna og setur upp bílbraut fyrir hreyfanlegan arm sem liggur af geimstöðinni og eyðir meira en fimm klukkkustundum úti í geim fyrir utan geimstöðina.
Heimildir: “A forgotten moment in physiology: the Lovelace Woman in Space Program (1960–1962).” By Kathy L. Ryan, Jack A. Loeppky and Donald E. Kilgore, Jr. Advances in Physiology Education, Vol. 33 No. 3, September 2009.
Myndir: Nasa










March 26th, 2010 → 12:25 pm @ kristjana
0